AI-tools nemen steeds groter deel van zoek- en browsegedrag over
SIDN Panel: AI snel, maar onbetrouwbaar alternatief voor zoekmachines
SIDN Panel: AI snel, maar onbetrouwbaar alternatief voor zoekmachines
AI-tools zoals ChatGPT en Copilot zijn bij steeds meer internetgebruikers onderdeel van het dagelijkse online gedrag. Dat blijkt uit onderzoek onder de leden van het SIDN Panel. 150 panelleden vulden afgelopen maand de vragenlijst volledig in. De uitkomsten laten zien dat AI-tools frequenter gebruikt worden en het effect op het bezoek aan websites groter wordt. Tegelijkertijd verwachten de panelleden niet minder online te investeren door AI. Eerder meer.
In maart gebruikte 57% van de respondenten dagelijks AI-tools tegen 37% een jaar eerder. 83% van de panelleden die een jaar geleden ook al AI gebruikten is er bovendien intensiever gebruik van gaan maken. Dat is een hogere stijging dan het panel vorig jaar zelf verwachtte. Het gebruik is ook duidelijk anders. Waar AI vorig jaar voor veel panelleden nog een extra hulpmiddel was, is het nu essentieel. Zo geeft 30% van de panelleden aan dat AI nu onmisbaar is voor hun zakelijke activiteiten tegen 6% in 2025.
Net als vorig jaar hebben we gevraagd in hoeverre een AI-tool een goed alternatief is voor traditionele zoekmachines. Op snelheid scoort het AI best, op betrouwbaarheid en actualiteit het minst. Veel gebruikers lijken AI in hun zoektocht vooral te benutten als snelle eerste stap, waarna controle of verdieping ergens anders gezocht wordt. AI-tools worden gebruikt omdat ze efficiënt zijn, maar veel gebruikers plaatsen er expliciet een controle- of kwaliteitsstap naast.
Een directe vraag over websitebezoek laat zien dat AI-tools voor een substantieel deel van de respondenten leiden tot minder websitebezoek. Van de respondenten die deze vraag beantwoordden, geeft 57% aan dat zij door AI-tools minder websites of apps gebruiken dan een jaar geleden. In het SIDN Panel zitten veel mensen met een IT-achtergrond. Niet verrassend daarom dat vooral developmentsites als PHP.net en Stack Overflow genoemd worden als voorbeelden van websites die minder bezocht worden. Die laatste site zag het aantal bezoekers afgelopen jaar inderdaad kelderen.
Nieuw in 2026 was een vraag over het effect van AI op de online investeringen van panelleden. Hier lijkt AI een licht positief effect te hebben. De meerderheid geeft aan dat hun online investeringen door AI gelijk blijven. Een kwart verwacht meer te investeren. Slechts 3% gaat bezuinigen op online. Dit wijst erop dat organisaties verwachten met AI extra online rendement te kunnen realiseren.
Net als vorig jaar zijn er naast de voordelen ook zorgen. In het onderzoek van 2025 maakte 32% zich zorgen over privacy, naast zorgen over desinformatie en hallucinaties. In de open antwoorden van 2026 komen vergelijkbare thema’s terug. Respondenten noemen vooral betrouwbaarheid (onjuiste of verzonnen informatie), privacy en datagebruik, en in mindere mate misbruik (zoals phishing of deepfakes), afhankelijkheid en energieverbruik.
Voor website-eigenaren is de kernvraag niet of AI websitebezoek beïnvloedt, maar waar in het klant- of informatieproces de verschuiving plaatsvindt. De resultaten wijzen vooral op substitutie bij oriëntatie en uitleg: het moment waarop gebruikers vroeger meerdere pagina’s openden om antwoorden te combineren. Dat betekent dat de rol van de website verandert van informatievindplaats naar transactieplek. De gebruiker oriënteert zich elders en neemt de dienst direct op de site af.
Voor organisaties laat dit onderzoek zien dat zij anders naar hun websiteverkeer moeten kijken. Meten. Welke pagina’s krijgen minder bezoek? En welke content blijft wel het bezoek trekken? En waarom? Wij blijven dit onderwerp volgen, omdat veranderingen in internetgebruik direct raken aan het ecosysteem rond websites en domeinnamen.
Als organisatie achter het .nl-domein willen we regelmatig de mening van internetgebruikers, domeinnaamhouders en ondernemers weten over internet, internetgebruik, veiligheid, privacy en domeinnamen. Lijkt het jou interessant om hier – indien gewenst anoniem – over mee te praten? Meld je dan aan voor het SIDN Panel!