Laptops en vaardigheden voor wie dat het hardste nodig heeft

Van losse eilandjes naar 1 systeem

Achter Verantwoord Internet in de Stad zit een idee dat al jaren sluimerde bij initiatiefnemer en projectleider Jacques de Wit. Als directeur van Leer Zelf Online, een sociale onderneming gericht op digitale inclusie en eenzaamheidsbestrijding, zag Jacques hoe veel organisaties naast elkaar werkten in plaats van met elkaar. “Als sociaal ondernemer kom je heel veel partijen tegen die hetzelfde doen. Allemaal in hun eigen niche, maar werkend aan ongeveer hetzelfde probleem. Als je die samenvoegt, heb je een one-stop-shop (alles onder één dak).”

Jacques bracht een selecte groep partners bij elkaar, organisaties met een vergelijkbare, ondernemende cultuur, en zo ontstond Verantwoord Internet in de Stad. De 6 partners die nu samenwerken zijn: Digi Surfer (circulaire laptops en digitale vaardigheidstrainingen), Oefenen.nl (volwasseneneducatie), Steffie.nl (basisuitleg over alle levensgebieden in 19 talen), WERK-portal.nl (werk-gerelateerde programma’s), Digisterker (educatie voor de digitale samenleving), en Mpower.nu (praktische informatie om zelfstandig te wonen).

Meer dan alleen een laptop

Het project rust op 2 pijlers: hardware en vaardigheden. De laptops die deelnemers ontvangen zijn refurbished (opgeknapt) door mensen met een verstandelijke beperking. Op de laptop staat Windows 11, maar de interface is sterk vereenvoudigd. Via een overzichtelijk beginscherm krijgen gebruikers direct toegang tot alles wat ze nodig hebben: uitleg over bankieren, toeslagen aanvragen, Nederlands leren, rekenen en wegwijs worden in de digitale overheid. Steffie.nl heeft alleen al ruim 200 modules beschikbaar, van geldzaken tot seksuele voorlichting.

Naast de software biedt de laptop ook gratis internet middels een uitleg over publicroam, een partij die eveneens wordt gesteund door SIDN fonds. “Je kunt een laptop geven met software erop, maar je hebt natuurlijk wel ook internet nodig,” legt Jacques uit. “Internet in Nederland is het duurste van heel Europa. Dat was ook een drempel die we moesten wegnemen. Nu hoeven deelnemers alleen nog de batterij op te laden.”

Zo werkt het in de praktijk

De laptops gaan niet zomaar naar wie erom vraagt. Om de juiste mensen te bereiken werkt het project samen met organisaties die al in contact staan met kwetsbare groepen: In Amsterdam met armoedeorganisatie SINA, met daklozenopvang de Regenbooggroep en met bewonersorganisatie Eigenwijks Geuzenveld. In Rotterdam samen met het team van wijkaanpak LampreiBeter! en stichting Dames van Nu, en met stichting Yasmina. En in Den Haag in samenwerking met Bibliotheek Den Haag en met Quiet Den Haag, een armoedeorganisatie voor de zogenoemde ‘stille armoede’.

Via Quiet Den Haag schreven zich bijvoorbeeld zo'n 40 mensen in voor 6 verplichte cursusmiddagen computervaardigheden. De deelnemers wisten niet dat ze aan het einde een laptop zouden ontvangen. “Ze kregen die laptop in bruikleen om de cursus te volgen. Na afloop bleek dat ze hem mochten houden,” vertelt Jacques. “De deelnemers waren natuurlijk ontzettend blij en konden hem ook goed gebruiken.” Per stad verdeelt het project 100 laptops. Rotterdam heeft de eerste certificeringen al achter de rug; in Den Haag volgen de uitreikingen via de bibliotheken eind april en begin mei 2026.

Maar de opbrengst gaat verder dan de laptop zelf. Jacques: “Tijdens de cursus werken de deelnemers vaak samen in gemengde groepjes: mensen met wat meer kennis naast mensen met minder ervaring. Die groepjes groeien uit tot zelfhulpnetwerken. Deelnemers helpen elkaar nu met vragen over de laptop en tippen elkaar over lokale voorzieningen die ze via de laptop hebben ontdekt.”

Steun van SIDN fonds

Het plan voor Verantwoord Internet in de Stad lag al lang klaar, maar miste de financiering om van de grond te komen. Dat veranderde toen SIDN fonds er interesse in toonde. Het fonds zag in het project niet alleen een kansrijke aanpak, maar ook een manier om eerder gesteunde organisaties verder te versterken. Jacques: “SIDN fonds zag dat er veel overlap zat in de projecten die ze eerder hadden gefinancierd. De constructie die ontstond, geeft ons project ook bestuurlijke stevigheid. SIDN fonds verdubbelt de bijdrage van elke deelnemende stad. Dat betekent dat Amsterdam, Rotterdam en Den Haag elk financieel meewerken en daarmee ook intern betrokken zijn. Als je niet intern iemand hebt bij de gemeente, heb je niks. Die medefinanciering zorgt ervoor dat steden echt meewerken aan het project.”

Uitbreiding naar meer steden

Verantwoord Internet in de Stad is een succesvolle pilot, maar het werk is nog niet klaar. Gesprekken lopen om het project uit te rollen naar andere steden. “Een van onze doelen daarbij is om aan te sluiten bij de bestaande minimaregeling: de gemeentelijke regeling waarmee mensen met een laag inkomen eens in de 4 à 5 jaar een laptop of tablet aanvragen. In plaats van een tegoedbon voor een computerwinkel, een aanpak die in de praktijk zelden tot het gewenste resultaat leidt, willen we deelnemers via die regeling laten instromen in een cursus. Aan een laptop alleen heb je namelijk niet zoveel. Je moet mensen leren hoe ze ermee omgaan.”

Dat vraagt geduld, want gemeentes bewegen langzaam. Maar Jacques twijfelt niet: “Dit gaat niet in 1 keer vliegen. Elk nieuw project heeft 3 jaar nodig. Maar het concept werkt, dat staat als een paal boven water.”

Kijk voor meer informatie over Verantwoord Internet in de Stad op https://www.eenvoudigopinternet.nl/.